Halil İbrahim Yılmaz
3 Şubat 2026 01:04

Prof. Dr. İlhan TEKELİ

Şehir ve Bölge Planlama Profesörü & Sosyal Bilimci

* Şehircilik Tarihi ve Kent Sosyolojisi Alanlarının Kurucu İsmi
* Kentleri Binalarla Değil, Değerlerle Okuyan Bir Şehir Plancısı
* Disiplinler Arası Düşünmenin Türkiye’deki En Güçlü Temsilcilerinden Biri
* Kent Hakkını Akademiden Sokağa Taşıyan Öncü İsim
* Yerel Demokrasinin Teorisyeni, Katılımcı Şehirlerin Savunucusu

Kentleri yalnızca binalar, planlar ve sayısal veriler üzerinden değil; toplumsal değerler, tarihselsüreklilik ve kamusal sorumluluk üzerinden okuyan Prof. Dr. İlhan Tekeli, Türkiye’de şehircilik düşüncesinin entelektüel omurgasını inşa eden isimlerin başında gelmektedir.

İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden mezun olan Prof. Dr. İlhan Tekeli, şehircilik alanındaki akademik çalışmalarını 1964 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1966 yılındaPennsylvania Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı’nda yüksek lisans düzeyinde sürdürmüş; 1968 yılında ise İTÜ Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı’nda doktorasını tamamlamıştır.

1970 yılından emekli olana kadar Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapan Tekeli, yalnızca akademik bilgi aktaran bir hoca değil; eleştirel düşünmeyi, kamusal sorumluluğu ve etik duruşu önceleyen bir entelektüel rehber olmuştur.

Prof. Dr. İlhan Tekeli, Tarih Vakfı’nın kurucuları arasında yer almış ve ilk başkanlığını üstlenmiştir. 2004–2008 yılları arasında Yükseköğretim Kurulu Genel Kurul Üyeliği, 1996–2011 yılları arasında iseTürkiye Bilimler Akademisi Yönetim Kurulu Üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Aynı zamanda Bilimler Akademisi’nin kurucuları arasında yer alan Tekeli, akademik üretimin siyaset üstü, özgür ve toplum yararına olması gerektiğini savunan duruşuylaöne çıkmıştır.

Adına kurulan İlhan Tekeli Şehircilik Kültürü Vakfı, Türkiye’de kent çalışmalarını, şehircilik kültürünü vegenç akademisyenleri desteklemeyi amaçlayan bir düşünsel merkez olarak faaliyet göstermektedir.
Bu kapsamda her yıl düzenli olarak verilen İlhan Tekeli Tez Ödülleri, şehircilik alanında akademik çalışmaları teşvik eden, prestijli ve saygın bir ödül programı olarak Türkiye akademisinde önemli bir yer tutmaktadır.

Ankara Kent Konseyi Onur Kurulu Üyesi olan Prof. Dr. İlhan Tekeli; başta Ankara, İstanbul, İzmir ve İzmit olmak üzere birçok yerel yönetim ve farklı ölçeklerdeki kurumlara danışmanlık yaparak,akademik bilgiyle yerel demokrasiyi buluşturan öncü bir isim olmuştur.
Tekeli’nin katılımcı şehircilik anlayışı, yerel yönetimlerin yalnızca hizmet üreten değil; toplumla birlikte düşünen ve karar alan yapılar olması gerektiği fikrini güçlendirmiştir.

Tek başına kaleme aldığı 110’u aşkın kitabı bulunanTekeli’nin bilimsel yazıları,
Tarih Vakfı tarafından 26 cilt halinde yayımlanmıştır.

Ayrıca, şehir planlama, bölge planlama, sosyal sistemler, makro-coğrafya, yerel yönetimler, iktisat politikaları, iktisat tarihi, şehir ve belediye tarihi, eğitim planlaması, bilim felsefesi ve tarih yazıcılığı alanlarında 660’ı aşkın bilimsel makale ve bildirisi bulunmaktadır.

Kentleri insan, demokrasi ve ortak yaşam kültürüyle birlikte değerlendiren vizyoner yaklaşımıyla Prof. Dr. İlhan Tekeli, yalnızca bir şehir plancısı değil; Ankara’nın ve Türkiye’nin düşünce dünyasına yön veren, kalıcı bir vicdan ve aydınlanma sembolü olarak iz bırakmıştır.

Ödüller ve Onurlandırmalar
Prof. Dr. İlhan Tekeli;
* Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü (1989 –Selim İlkin ile birlikte)
* Mustafa Parlar Bilim Ödülü (1994)
* Mustafa Parlar Eğitimde Üstün Başarı Ödülü(1999)
* TÜBİTAK Hizmet Ödülü (2006)
* TASAM Stratejik Vizyon Ödülü (2009)
* TMMOB Mimarlar Odası Mimarlığa KatkıÖdülü (2014)
* Sakıp Sabancı Sosyal Bilimler UluslararasıAraştırma Ödülü (2016)
* Türk Serbest Mimarlar Derneği Jüri Özel Ödülü (2019 – İzmirdeniz Projesi)
* 19. Vehbi Koç Ödülü (2020)
ile bilimsel ve kamusal katkıları nedeniyleonurlandırılmıştır.

 

Bu içeriği paylaşın:

Diğer İz Bırakanlar

Gazi Tren İstasyonu
 
Metin Yurdanur
Metin Yurdanur
Heykel Sanatçısı
Ayten Gökçer
 
Ord. Prof. Dr. Cahit Arf
 
Evkaf Apartmanı
 
Müsavat Dervişoğlu
 
Mahmut Arıkan
 
Gültekin Uysal
 
Ümit Özdağ
 
Ahmet Telli
 
Congresium
 
Fatin Rüştü Zorlu
 
Nihat Genç
 
Vecihi Hürkuş
 
Arabica Coffee House
 
Uzungil Şekerleme
 
BB Tüp Merkezi
 
Leyla Gencer
 
Ahmet Davutoğlu
 
Bülent Arınç
 
Atakule
 
İlhan Selçuk
 
Mehmet Akif Üstündağ
 
Prof. Dr. Ömer ÖZKAN
 
Hacettepe Üniversitesi Kuruluş: 1967
 
Süleyman Sami Demirel
 
Avni ANIL
 
Hüseyin AR Ankara Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği
 
Türkan Saylan
 
Ortadoğu Teknik Üniversitesi
 
Şekerci Ali Uzun
 
Mehmet Ali Şahin
 
Gençlerbirliği Spor Kulübü
 
Ankaragücü Futbol Takımı
 
Kuğulu Park
 
Mümtaz Soysal
 
Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali
 
Nazım Hikmet Ran
 
Hüseyin Kutsi Tuncay
 
Gölbaşı Sevgi Çiçeği
 
Ahmed Arif
 
Samime Sanay
 
Ankara Simidi
 
Şehrin “kırmızı canavarı”: EGO Otobüsleri
 
Hacı Bayram-ı Velî
 
Mustafa Kemal Kurdaş
 
Giulio Mongeri
 
Cemal Reşit REY
 
Turan GÜNEŞ
 
Cemil ÇİÇEK
 
Mustafa Tuna
 
Orhan Aydın OSTİM Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı
 
Prof. Dr. Dilhan Ege Eryurt
 
Fethi Yaşar
 
Mustafa Balbay
 
Necmettin Erbakan
 
Bekir Coşkun
 
Hallaçlı Mehmet Ağa
 
Zübeyde Hanım
 
Şakir Kınacı
 
Orhan Aydın
 
Hadi POYRAZOĞLU
 
Emine Işınsu Öksüz
 
Vasip Şahin
 
Hamdullah Suphi Tanrıöver
 
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
 
Mirza Kök
 
Nevzat Ceylan
 
Hermann Jansen
 
Zülfü Livaneli
 
Clemens Holzmeister
 
Prof. Dr. M. Gazi Yaşargil
 
“Çiçek Lokantası”
 
“Derman Dede” Eczanesi
 
​: 1.TBMM Binası – Kurtuluş Savaşı Müzesi
 
Ali Dinçer
 
Turgut Özal
 
Mehmet Rıfat Börekçi
 
Prof. Dr. İhsan Doğramacı
 
İlhan Cavcav
 
Rahmi M. Koç
 
Yıldız Kenter
 
Uğur Mumcu
 
Alparslan TÜRKEŞ
 
Bülent Ecevit
 
İlber Ortaylı
 
Semahat Sevim Arsel
 
Aşık Veysel
 
Muhsin Yazıcıoğlu
 
Gazeteci Fatih TEKECİ
 
Orkestra Şefi Prof. Rengim GÖKMEN
 
Satı Kadın
 
Murat KARAYALÇIN
 
Edibe Sinem Ersoy
 
Cevriye Kaya
 
Prof. Dr. Lale Özgenel
 
Prof. Dr. Ruşen Keleş
 
Prof. Dr. Filiz Yenişehirlioğlu
 
Araştırmacı Yazar Ş. Nezih Kuleyin
 
Bir Cumhuriyet Kadını Birten GÖKYAY
 
Mimar Faruk SOYDEMİR