‘’Coğrafi işaret, bir markadır. Belirli bir bölgede üretilen anonim ürünlerdir. Tek bir üreticiye bağlı ya da ait değildir.‘’
Öncelikle, Coğrafi İşaretli Ürünleri ekonomiye kazandırmak, ekonomik karşılığı olan marka ürünler haline getirmek konusuna değinmeden önce Coğrafi İşaretin ne demek olduğunu anlatmak gerektiği kanaatindeyim.
Coğrafi işaret, bir markadır. Belirli bir bölgede üretilen anonim ürünlerdir. Tek bir üreticiye bağlı ya da ait değildir. Bir ürünün coğrafi işaret tescili alabilmesi için üniversiteler, ilgili kurum ve kuruluşlar ve üreticilerle ortak çalışmalar yapılması gerekir.
Türkiye gerek iklim çeşitliliği gerek tarım alanları gerekse kültür aktarımı açısından dünyanın en şanslı coğrafyalarından birine sahip. Yapılan çalışmalar coğrafi tescil alabilecek yöresel ve geleneksel ürün sayısının 2.500 ’e yakın olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’de başvurular ve tescil İşlemleri son zamanlarda hızlanmış durumda.
Türkiye’de 2021 yılı itibariyle 707 coğrafi işaret tescilli ürün bulunuyor. Başvuru aşamasında ise 732 ürünümüz tescil almayı bekliyor. Bu ürünlerin yalnızca tescil almasının yanı sıra korunması da önemli bir konu. Ankara Ticaret Odası olarak bunu kendimize görev edindik ve coğrafi işaretlerin tanıtılması ve korunması noktasında çalışmalarımızı geliştirmeye devam edeceğiz.
Türkiye’nin Avrupa Birliği tarafından tescil almış 7 ürünü bulunuyor. Bunlar; Antep Baklavası, Aydın İnciri, Malatya Kayısısı, Aydın Kestanesi, Milas Zeytinyağı, Taşköprü Sarımsağı ve Bayramiç Beyazı. Avrupa Birliği yolunda 18 ürünümüzün ise başvuru süreci devam ediyor. Ankara’ya dönecek olursak; 15 tescilli ürünü bulunan şehrimizde, Ankara Tiftiği ve Ankara Balı tescil başvurumuz 01.04.2021 tarihli ve 98 sayılı Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı bülteninde yayınlanmasının ardından iki yeni coğrafi işaretli ürünümüz olarak Ankara’mıza kazandırılmıştır. Ankara Simidi, Ankara Tava, Ankara Erkeç Pastırması, Ankara Döneri, Çamlıdere Höşmerim Tatlısı, Ankara Tiftiği ve Ankara Balı tescil çalışmaları Ankara Ticaret Odamız tarafından gerçekleştirilmiştir.
‘’Coğrafi İşaretli ürün, Ankara’nın Kızılay’ında ya da İstanbul’un Nişantaşı’nda olan bir şey değildir. Coğrafi işaret kırsalda olur. ‘’
Türkiye kırdan kente göçün yoğun yaşandığı bir ülke ve ortaya çıkardığı sorunlardan biri de işsizlik. Nüfusumuzun yüzde 50’si otuz yaşın altında ve bu oran genç nüfusun yüksekliğini gösteriyor. Kırdan kente göçü önlemek için Coğrafi işaretli ürün sayısını artırmamız gerekmektedir. Coğrafi işaretli ürün sayısını artırmak demek, bu ürünleri ekonomik değere kavuşturarak katma değerini artırmak demektir. Örneğin; Avrupa Birliği’nde en çok tescil almış ikinci ülke konumundaki Fransa’da üretilen coğrafi işaretli bir ürün, coğrafi işaret almamış bir üründen daha yüksek fiyata alıcı bulabiliyor. Türkiye’de henüz bu noktaya gelinmiş değil. Coğrafi işaretli ürünlerin denetimi konusu da oldukça büyük önem taşıyor. Bir ürün tescillendikten sonra o ürünü aslına uygun şekilde üretmek gerekiyor.
Üretimin uygunluğu, tescil aşamasında oluşturulan denetim komisyonu tarafından yılda en az 1 kez denetleniyor. Bu komisyon tescil alan kurum kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerindeki akademisyenlerden, Türk Patent ve Marka Kurumundan katılan uzmanlardan oluşuyor.
Bu noktada, gerek Ankara’nın geleneksel ürünlerine coğrafi işaret tescili kazandırılması, 1. ve 2. Coğrafi İşaret Zirvesinde ve gererekse de Coğrafi İşaret Zirve Kongre kitabının hazırlanması sürecinin her aşamasında bizlere katkı ve desteklerini esirgemeyen başta Ankara Üniversitesi Rektörüne ve Ankara Üniversitesi Gıda Güvenliği yönetim ve akademik kadrosuna teşekkür ederim.
M. Ülkü Karakuş Coğrafi İşaretli Ürünler Zirvesi Yürütme Komitesi Başkanı Ankara Tiftiği Ankara Simidi Beypazarı Kurusu Çubuk Turşusu Ankara Döneri Erkeç Pastırması Gölbaşı Sevgi Çiçeği Nallıhan İğne Oyası Akyurt Fıtı Çorbası Akyurt Homaçası Akyurt Soğuk Çorbası Akyurt Tandır Böreği Akyurt Teberik Fasulyesi Akyurt Toyga Aşı Akyurt Tutmaç Aşı Ankara Seymen Kıyafeti Ankara Sof Kumaşı Ankara Tava Ayaş Domatesi Ayaş Dutu Beypazarı Cevizli Tatlı Sucuk Beypazarı Yaprak Sarması Beypazarı Havuç Lokumu Beypazarı Höşmerim Tatlısı Elmadağ Tandır Ekmeği Kalecik Ekmeği Kalecik Karası Üzümü Kalecik Çöreği Kazan Kavunu Kazan Kavurması Kızılcahamam Bazlaması Mamak Kutludüğün Ekşi Maya Ekmeği Mamak Ravak Yoğurdu Nallıhan Örtmesi Polatlı Soğanı Çamlıdere Höşmerim Tatlısı Çubuk Agat Taşı Çubuk Homaçası Çubuk Vişnesi Şereflikoçhisar Tahinli Pidesi Andezit Taşı
Bu içerik Seyir Defteri 2019-2024, 2. Cilt s. 77’den alınmıştır. İçindekilere dön →