Ankara Büyükşehir Belediyesi bünyesinde gönüllü görev alan 11 akademisyenden oluşan Akademik Kurulun katkıları ile Ankara Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Tabiat Varlıkları Daire Başkanlığı tarafından açılan dört yarışma 24 Aralık 2022 tarihinde gerçekleştirilen “Ankara’da Yarışmalar: Panel ve Forum” etkinliğinde tartışmaya açılmıştır. Etkinlik sunum, panel, forum ve değerlendirme olarak dört başlık altında planlanmıştır.
“Ankara’da Yarışmalar – Yakın Dönem Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Kentsel Tasarım Projeleri ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Panel ve Forumu” başlıklı geniş katılımlı etkinlikte, 2019 yılından bu yana Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen yarışmalar süreci ve yarışmalardan elde edilen deneyimler çeşitli boyutlarıyla değerlendirildi. Çalıştaya ; gerçekleştirilen yarışmaların jürilerinden, üniversitelerden, ilgili meslek odalarından, sivil toplum örgütlerinden temsilciler, öğrenciler ve ilgili vatandaşlar katıldı.
Etkinlik, çalışma grubu sözcüsü, Prof. Dr. Nuray Bayraktar ile Ankara Kent Konseyi Başkan Vekili Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin’in açılış konuşmaları ile başladı. Ardından Dr. Nezih Burak Bican ve Dr. Gizem Deniz Güneri Söğüt’ün yakın dönemde Ankara ve İstanbul’da düzenlenen yarışma süreçlerinin sorunlarına dair yaptıkları araştırma çalışmasını özetleyen sunum gerçekleştirildi. Sunum, görev alan aktörlerin birbirleriyle olan ilişkilerinin ve iletişim kopukluklarının; işleyiş süreçlerinin ve uygulanan yöntemlerin sorunlarını haritalandırarak katılımcılar için bir tartışma altlığı oluşturdu. Katılımcılardan, çevrimiçi platform üzerinden ortaya konulan konu başlıklarını oylamaları istenerek yarışma süreçlerinde yaşanan kopuklukların kaynakları üzerine bir değerlendirme yapıldı.
Çalıştayın panel kısmında Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen son dört yarışmada izlenen süreçler, yöntemler ve son gelinen durumlara ilişkin konuşmalar yapıldı. Prof. Dr. Nuray Bayraktar’ın yönetici olduğu panelde, ilgili yarışmaların jürilerinde başkan veya üye olarak görev almış olan panelistler; Prof. Dr. Aydan Balamir, Doç. Dr. Oktan Nalbantoğlu, Şehir Plancısı Can Kubin ve Mimar Hasan Özbay katkı verdikleri yarışmaları değerlendirdiler.
“Sağlık Çalışanlarına Şükran ve Anma Mekânı” yarışması jüri üyesi Can Kubin, Kurtuluş Parkı yakınındaki karmaşık duruma rağmen iyi öneriler geldiğini; birinci ekibin bazı değişikliklerle uygulama projesini tamamladığını ifade etti. “2023 Cumhuriyet’in 100. Yılı Anıtı Fikir Projesi Yarışması” jüri üyesi Doç. Dr. Oktan Nalbantoğlu konu ve jüri kompozisyonun heyecan verici olduğunu, yarışmada uygulamayı zorlaştıran bağlamsal problemlere rağmen nitelikli bir katılım sağlandığını birinci proje için idare ile yapılan uzun müzakerelerden sonra uygulama kararının alındığını dile getirdi. “Ulus Modern Kültür ve Sanat Merkezi” yarışması danışman jüri üyesi Prof. Dr. Aydan Balamir, koruma amaçlı imar planının yokluğunda bağlamın etkilerini öne çıkarıp farklı katmanlara vurgu yapan bir şartname hazırlandığını, alanın yaratıcı kullanımının arandığı değerlendirme sonucu birinci gelen önerinin uygulama projelerinin hazırlanmış olmasına rağmen henüz beklemede olduğunu belirtti. “Ulus 100. Yıl Çarşısı ve Yakın Çevresi Fikir Projesi Yarışması”nın jüri başkanı ve TSMD Yayın Kurulu Üyesi Hasan Özbay ise Ankara’da 1980’lerden itibaren düzenlenmiş yarışmaları özetleyerek bütüncül bir perspektifle yarışmalar arasındaki süreksizliğe, yöntemsel ve idari eksikliklere dikkat çekti. Özbay, yarışma katılımcılarının çoğunluğunun ve öne çıkan ilk sekiz projenin mevcut yapının korunmasını önermiş olmasına rağmen, idarenin yarışma sonunda düzenlediği ankete dayanarak “kamuoyu kararı” ile yapının yıkımına karar verdiğini ifade etti.
Çalıştayın son bölümünde, öncelikle programda yer alan davetlilere ve ardından dileyen tüm katılımcılara söz verilen bir forum gerçekleştirildi. Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin’in kolaylaştırıcılığını üstlendiği forumda farklı aktörlerin bakış açılarından yarışma süreçlerinin sorunları gündeme alındı. Katılımcı süreçlerin kısıtlılıkları, çeşitli aktörler arasındaki iletişim eksiklikleri, değerlendirme süreçleri, jürilerin belirlenmesi, kurumsal alt yapı yetersizliği, yönetmeliklerin güncellenme ihtiyacı ve meslek örgütlerinin katkıları gibi konular tartışıldı. Yarışma süreçlerine ilişkin yenilikçilik, katılımcılık, sürdürülebilirlik başlıkları altında öneriler ve beklentiler dile getirildi.
Etkinlik Mimar Ali Hakkan ve Şehir Plancısı Mehmet Nazım Özer’in değerlendirme konuşmaları ile son buldu. Ali Hakkan, son 20 yılda yarışmalarla yapılmış nitelikli Cumhuriyet yapılarının yıkıma maruz kaldığını hatırlatarak son dönemde düzenlenen yarışmaların uygulanamamış olmasının düşündürücü olduğu tespitini yaptı. Mehmet Nazım Özer ise yarışmaların kent mekânına dair kamuoyu oluşturma potansiyelinin altını çizerek uygulama etkinliğinin arttırılması, buna bağlı olarak kentin dinamiklerine uygun yarışmalar açılmasının teşvik edilmesi, kolokyumların etkin ve yapıcı bir tartışma ortamı olarak ele alınması, bürokrasi ve yerel yönetim kadrolarının bir birikim oluşturmak üzere eğitilmesi ve yapılandırılması, kurumsal aktarımın sağlanabilmesi için arşiv çalışmalarının yapılması, yer tespiti ve şartname netliği gibi konular için deneyimin arttırılması ve aktarılması, “çok” değil “ nitelikli” katılımın sağlanması konularında tespit ve önerilerini paylaştı.
Etkinlik, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin ilgili bölümleri ve ilgili meslek örgütleri ile paylaşılmak üzere çalışma grubu temsilcilerinin kaleme aldığı bir metin ile metin haline getirildi.
Dr. Nezih Burak Bican Atılım Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Söz konusu yazı Serbest Mimar Dergisinde (Mart 2023,47,40-41) yayınlanmıştır.
Bu içerik Seyir Defteri 2019-2024, 3. Cilt s. 398’den alınmıştır. İçindekilere dön →