İ.Tekeli Vakfı maddi kaynakları olan bir vakıf değil, gönüllü emeğe dayanarak kurulmuş bir vakıf. Böyle bir vakıf bir bienal düzenlemeyi ancak toplumun çok yüksek bir desteği olduğunda hayal edebilir. Bu ilk bienal deneyimi bize aynı zamanda, bienalin Ankaralılar tarafında çok yüksek bir desteğinin olduğunu gösterdi.
İ.Tekeli Şehircilik Kültürü Vakfı, 13-23 Kasım 2023 tarihleri arasında Ankara Ticaret Odası, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankara Kent Konseyi ile birlikte Ankara Şehircilik Bieanali’nin ilkini başarıyla gerçekleştirdi. Ankara’nın demokratik yerel aktörleri bir araya gelerek.
Kentlerinin yaşam kalitesine katkı yapacak bir etkinliği birlikte başardılar. Türkiye’de bir ilki gerçekleştirmenin coşkusunu da birlikte bölüştüler.
Bienal Fransızca bir sözcük, “Her bir diğer yıl” anlamına geliyor. İki yılda yapılan etkinlikleri nitelemek için kullanılıyor. Çoğunlukla da bir kentte yapılan kültür ve sanat etkinliklerini adlandırıyor.
Bu tür etkinliklerin ilki ve en ünlüsü 1895 yılından beri yapılan Venedik Bienalidir. 1987 yılından beri de İstanbul Sanat Bienalleri yapılmaktadır.
Aynı tarihlerde Ankara’da da sanat bienalleri yapılmaya başlamıştır. Ama Ankara’da 2023 yılında başlayan Ankara Şehircilik Bienali bunlardan, çok yönlü yaşam bienali olmasıyla ayrışmaktadır. Bu bakımdan da bir yenilikçilik iddiası da taşımaktadır.
Her bienali düzenleyenler ve küratörleri başlangıçta, her yılın etkinliğini özetleyen bir motto üzerinde uzlaşırlar. Ankara Şehircilik Bienali’ni mottosu “Kentte Bir Arada” olarak seçildi. Bu mottoyla temelde kentte kamusal yaşamın önemi vurgulanmak isteniyordu.
Uygar bir toplumun yaşam kalitesi, özel alana, eve kapanarak oluşturulamıyordu.
Eve kapanarak mutluluk değil, ancak kendini toplumdan dışlama ve kaygı üretilebiliyordu.
Cumhuriyet başlangıcında, Ankara kenti modern bir kent olarak kurulurken, kamusal yaşama önem vermiş ve kendisine bir öykü yaratmıştı.
Ama son yirmi yıldaki gelişmesi içinde bu öykü tahrip edilmişti.
Ankara’da yaşamın yeniden bir anlamlılık kazanabilmesi için, yeni bir öykünün oluşturulması gerekiyordu. Bu da kamu alanında karşılıklı etkileşmelerle üretilecekti. Bienalin temelde bu sürece de katkıda bulunması arzulanıyordu.
Ankara Binali, bir kent yaşamı bienali olduğu için, bienal içinde yer alan etkinlikler, yaşamın tüm alanına yayıldı.
Ankara’nın tarihi ve kent araştırmaları ve planlaması alanında bilimsel toplantılar, kamusal alanda ve kamusal alana ilişkin, edebiyat, resim, dans ve müzik etkinlikleri yer aldı. Bu etkinlikleri Ankara’nın sanatçıları ve genç gönüllü grupları gerçekleştirdi.
Bu bienal için kentin şehir planlama bölümlerinin öğrencilerinin katıldığı, kentin sorunlu yöreleri için planlama atölyeleri yapıldı. Yeni yaşam biçimleri ve kamusal alanların yaratıcı kullanımı konusunda bir öğrenci yarışması gerçekleştirildi.
İ.Tekeli Vakfının verdiği tez ödülleri dağıtıldı.
İlk bienalde, böyle geniş bir alanda, 30 etkinlik gerçekleştirildi. Bu ilk deneyimimiz bize bir kent yaşamı bienali kavramının içeriğinin nasıl doldurulabileceğini öğretti. Tabii gelecekteki bienal deneyimleriyle bu daha zenginleşecek.
Ankara’da işbirliği teklif ettiğimiz her kurum, her kişi ve grup büyük bir öz veriyle işbirliği yaptı, bienalin bir parçası olmasının coşkusunu bölüştü.
Bize önümüzdeki yıllarda bienali sürdürmemiz için büyük bir güven aşıladı. Vakıf olarak biz kent bienalleri yapılmasının diğer kentlere yayılmasını bekliyoruz. Deneyim birikimimizi paylaşmaya hazırız.
Nice kentlerde, nice kent bienallerine..!
Prof. Dr. İlhan Tekeli İlhan Tekeli Şehircilik Kültürü Vakfı Onursal Başkanı
Bu içerik Seyir Defteri 2019-2024, 1. Cilt s. 390’den alınmıştır. İçindekilere dön →
